Yangın Merdiveni ve Korunumlu Merdiven Şartları

Yangın Merdiveni ve Korunumlu Merdiven Şartları, binalarda güvenli tahliyenin sağlanması açısından en önemli yangın güvenliği konularından biridir. Bir yapıda kaçış yolunun doğru planlanması yalnızca merdivenin bulunmasıyla tamamlanmaz; merdivenin yangına dayanımı, kapıları, genişliği, basamakları ve binanın diğer bölümleriyle ilişkisi birlikte değerlendirilmelidir.

Özellikle yüksek yapılarda yangın sırasında dumanın kaçış güzergâhına ulaşmasını önlemek ve insanların güvenli alana ulaşabilmesini sağlamak için korunumlu merdiven çözümleri önem kazanır. Bu nedenle proje aşamasında yapı yüksekliği, kullanım amacı, kullanıcı sayısı ve kaçış mesafeleri birlikte ele alınmalıdır.

Korunumlu Merdiven Ne Demektir?

Korunumlu merdiven, yangına karşı dayanıklı yapı elemanlarıyla çevrilmiş veya yangından etkilenmeyecek şekilde düzenlenmiş kaçış merdivenidir. Buradaki temel amaç, yangın sırasında merdiven yuvasının mümkün olduğunca güvenli bir kaçış güzergâhı olarak korunmasıdır.

Merdivenin yalnızca yanmaz malzemeden yapılması yeterli değildir. Merdiveni çevreleyen duvarların yangına dayanımı, kapıların özellikleri, duman sızdırmazlık şartları ve merdivene açılan bölümlerin niteliği bir bütün olarak değerlendirilmelidir. Bu nedenle korunumlu merdiven tasarımında mimari ve yangın güvenliği kriterlerinin birlikte ele alınması gerekir.

Korunumlu Merdiven Ne Demektir ve Şartları Nelerdir?

Korunumlu Merdiven Ne Demektir ve Şartları Nelerdir? sorusunun cevabı, yalnızca merdivenin fiziksel yapısıyla sınırlı değildir. Merdivenin yangın sırasında kullanıcıların tahliyesini sürdürebilecek özellikte olması gerekir.

Yangın Dayanımı

Merdiven yuvasını çevreleyen yapı elemanlarının yangına dayanım süresi, binanın özelliklerine ve ilgili yönetmelik hükümlerine göre belirlenir. Amaç, yangın ve sıcaklığın kaçış güzergâhını kısa sürede kullanılamaz hâle getirmesini önlemektir.

Bina Yüksekliğine Göre Merdiven Zorunlulukları (Konutlar İçin)

Konutlarda kaçış merdiveni ihtiyacı belirlenirken yapı yüksekliği temel kriterlerden biridir. Yönetmelik kılavuzunda bodrum katlar dâhil dört katı geçmeyen konutlarda normal merdiven öngörülürken, yapı yüksekliği arttıkça kaçış merdivenlerinin sayısı ve korunum düzeyi de artırılmaktadır.

21,50 metrenin altında kalan konutlarda korunumsuz normal merdiven yeterli olabilir ve ikinci merdiven aranmaz.

21,50 metreden fazla ve 30,50 metreden az olan konutlarda en az iki merdiven bulunması ve bunlardan en az birinin korunumlu olması gerekir. Her dairenin iki merdivene de ulaşabilmesi şartı dikkate alınır.

30,50 metreden fazla ve 51,50 metreden az yapı yüksekliğine sahip konutlarda iki merdivenin de korunumlu olması gerekir. Bu merdivenlerden en az birinde yangın güvenlik holü veya basınçlandırma çözümü bulunmalıdır.

51,50 metreden yüksek konutlarda ise birbirine alternatif iki kaçış merdiveni düzenlenmesi; yangın güvenlik holü ve basınçlandırma şartlarının sağlanması gerekir.

Bu değerlerin proje üzerinde değerlendirilmesinde yalnızca bina yüksekliğine bakılmamalı; yapı ruhsatı, kullanım şekli, mevcut/yeni yapı durumu ve diğer yönetmelik hükümleri de dikkate alınmalıdır.

Teknik Ölçüler ve Yapısal Şartlar

Kaçış merdivenlerinde kullanıcıların hızlı ve güvenli hareket edebilmesi için belirli ölçülerin sağlanması gerekir. Bu ölçüler, özellikle yoğun kullanımlı yapılarda tahliye sürecinin güvenli şekilde gerçekleşmesi açısından önem taşır.

Merdiven Genişliği

Merdiven genişliği belirlenirken kullanıcı yükü ve binanın kullanım amacı dikkate alınır. Kaçış kapasitesinin yetersiz kalmaması için merdivenin genişliği, binanın tahliye ihtiyacına uygun olarak projelendirilmelidir.

Basamak Ölçüleri

Kaçış merdivenlerinde basamak yüksekliği 175 mm'den fazla, basamak genişliği ise 250 mm'den az olamaz. Ayrıca merdivenin her iki tarafında duvar, korkuluk veya küpeşte bulunması gerekir.

Baş Kurtarma Yüksekliği

Baş kurtarma yüksekliği, merdiveni kullanan kişinin hareketini engellemeyecek seviyede olmalıdır. Yönetmelikte basamak üzerinden ölçülen baş kurtarma yüksekliğinin en az 210 cm olması şartı bulunmaktadır. Sahanlıklar arasındaki kot farkı da en fazla 300 cm olacak şekilde düzenlenir.

Yangın Kapıları

Kaçış yolu kapılarının temiz genişliği en az 80 cm, yüksekliği ise en az 200 cm olmalıdır. Kaçış yolu kapılarında eşik bulunmaması gerekir. Kullanıcı yükünün 50 kişiyi aştığı mekânlarda çıkış kapılarının kaçış yönüne açılması şarttır.

Erişim ve Süreklilik

Bir kaçış merdiveninin güvenli kabul edilebilmesi için kullanıcıların merdivene ulaşmasını sağlayan güzergâhın da kesintisiz olması gerekir. Koridorlar, holler, kapılar ve merdiven arasındaki bağlantılar tahliyeyi zorlaştıracak şekilde düzenlenmemelidir.

Ayrıca bazı yüksek yapılarda merdivenlerin basınçlandırılması gerekir. Örneğin konutlar dışındaki binalarda merdiven kovasının yüksekliği 30,50 metreden fazla olduğunda basınçlandırma şartı devreye girebilir. 51,50 metreden yüksek konutlarda da kaçış merdivenlerinin basınçlandırılması öngörülmektedir.

Güvenli Tahliye İçin Doğru Projelendirme

Yangın güvenliğinde merdivenin yalnızca yönetmelikte belirtilen ölçülere sahip olması yeterli değildir. Binanın tamamındaki kaçış senaryosu, kullanıcı yoğunluğu, yangın kompartımanları, yangın güvenlik holleri, kapılar ve duman kontrolü birlikte değerlendirilmelidir.

Başarı Yangın Güvenlik olarak bina ve tesislerin yangın güvenliği ihtiyaçlarını, yapının kullanım amacı ve teknik gereklilikleri doğrultusunda değerlendiriyor; güvenli tahliyeyi destekleyen çözümler için profesyonel yaklaşım sunuyoruz.

Binanız için Yangın Merdiveni, korunumlu merdiven, yangın kapısı veya kaçış güvenliği konusunda teknik değerlendirmeye ihtiyaç duyuyorsanız bizimle iletişime geçerek yapınıza uygun çözüm hakkında bilgi alabilirsiniz.